Blog > Komentarze do wpisu

Marki, Struga, Horowe Bagno- poczytaj!(1)

Marki – miasto w Kotl. Warszawskiej, sąsiadujące ze stolicą, mijane w trakcie dojazdu do Puszczy Białej i Kamienieckiej. Rozciągnięte wzdłuż szosy białostockiej, składa się z Marek oraz Pustelnika i Strugi, które do poł. XIX w. porastała zwarta puszcza. Na pierwszy rzut oka robi niemiłe wrażenie, ale wbrew pozorom jest tu kilka ciekawych miejsc, szczególnie w okolicy (otoczone jest ładnymi borami na potężnych wydmach). W krajobrazie do niedawna dominowały cegielniane kominy, wyrobiska gliny i liczne jeziorka- glinianki (niegdyś popularne dzikie kąpieliska Meksyk, Końskie); obecnie są one zasypywane i wyrasta na nich (jak grzyby po deszczu) nowa zabudowa; kilka być może ocaleje- na pamiątkę i do spacerów. Prawa miejskie od 1967 roku, obecnie ok. 15 500 mieszkańców. Inwestycją umilającą tutejszą atmosferę (jeśli ktoś lubi nieustannie wdychać ten zapach) jest palarnia kawy Tchibo. Historia: Na terenie miasta odkryto ślady pobytu człowieka w epoce neolitu i brązu. W XVI wieku wieś królewska

Historia: Na terenie miasta odkryto ślady pobytu człowieka w epoce neolitu i brązu. W XVI wieku wieś królewska, w 1620 liczyła 50 mieszk. W rejestrze z 1661 mieszkańcy nazywali się Markiewicze, a wczesniej była to osada rodu Marków. Zniszczona w Powst. Kościuszkowskim. W 1820 r. Marki składały się z osady szkolnej, karczemnej i gajówki. Wylewała często rzeczka Dłuska, zwana też Oknicą. W 1827 r. stało 70 domów. W 1884 roku budowa przędzalni (fabryki wełny czesankowej) angielskiej firmy, nowoczesnego osiedla robotniczego (33 budynki) i ośr. zdrowia. Inwestorzy –bracia Briggsowie sprowadzili z Anglii maszyny a przedtem wysłali mareckie dziewczęta na przeszkolenie. W 1896 r. ów drugi pod względem wielkości zakład okolicy zatrudniał 1700 osób. Osiedle posiadało szkołę, pogotowie i łaźnię. Synem pracującego tu angielskiego lekarza był Alfred Whitehead (1912-84), żarliwy obrońca polskości, walczył w 1939, cichociemny, oficer AK, pochowany na Nowym Cmentarzu w Zakopanem. W 1899 roku Marki połączono z Warszawą wąskotorową kolejką, przedłużoną do Radzymina (kursowała do 1974r.). W 1905 r. strajki robotnicze u Briggsów, spowodowane wyzyskiem, zwolnieniami bez powodów i złym traktowaniem przez brygadzistów. W 1920 szły tędy główne transporty na front polsko-bolszewicki, mieściły się sztaby Dywizji Litewsko –Białoruskiej i 11 Dyw. Piech. płk Jaźwińskiego, a w Pustelniku stacjonował pułk grodzieński. W okresie międzywojennym KPP inicjowała strajki i demonstracje robotnicze (w 1931 r. najsłynniejszy „marsz głodnych”). 16.X.1942 hitlerowcy dokonali tu publicznej egzekucji 10 więźniów Pawiaka (obelisk na rogu ul.Piłsudskiego/Paderewskiego).

Zabytki: W pd. części miasta wyróżnia się zabytkowy zespół osiedla robotniczego, a w nim ładny, drewniany budynek apteki. Nad Długą uroczy pałacyk fabrykanta (Briggsa) z lat 1883-90 w stylu kolonialnym. Przy ul. Fabrycznej gmach d. szkoły dla dzieci robotników, a w tle kominy słynnej fabryki. Dalej za Długą- na cmentarzu mogiła 40 żołnierzy poległych w 1920 roku. Na dziedzińcu klasztoru i z-du wychowawczego ss. Franciszkanek, tzw. Czerwonego Dworu (ul. Kasztanowa) tablica ku czci Mikołaja Konstantego Ciurlionisa, litewskiego kompozytora, malarza i grafika.

Ciekawe miejsca: Na wschodzie przylega do Marek kompleks leśny na wyniosłych wydmach, przecięty dawną szosą forteczną do Nieporętu. Na jego obrzeżu ostatnie cegielnie i wypełnione wodą „glinianki”. Nieopodal zarastający trzcinami „Czarny Staw (Kruczek)”, inne kąpielisko z wodą II klasy (dojście i dojazd od ul. Stawowej i Głównej). Tuż za szosą do Nieporętu rezerwat torfowiskowy„Horowe Bagno” na dwuczęściowym jeziorku śródleśnym, wyjątkowo malowniczy (obrzeżem przebiega szlak czewony 15 z Zielonki do Strugi). Na płn.zach. od kościoła (ul. Słoneczna- Okólna- lub Pomnikowa) zrekultywowane wysypisko – zwane górą Nonsensu, doskonały punkt widokowy na morze lasów, świetny dla rowerów. Mało kto wie, że rekompensatą za założone w 1988 wysypisko było uruchomienie do Marek dwóch linii autobusowych. Nieopodal w lesie przy ul. Pomnikowej pozostałości cmentarza ewangelickiego. PATRZ też: STRUGA. Dla dociekliwych – konieczna wizyta w portalu-galerii marki.net.pl.

Z Marek wybiega kilka znakowanych szlaków rowerowych- do Puszczy Słupeckiej, nad Horowe Bagno i Czarne (patrz: szlaki rowerowe).

 

Propozycje spacerów z Marek w kierunku rez. Horowe Bagno.

 

M1- Z Marek do rez. Horowe Bagno przez Horową Górę: Z przystanku „Pustelnik” (Piłsudskiego/Pomnikowa/Duża) idziemy ulicą Dużą do rozwidlenia przed lasem (0.9 km, w poprzek ślad nasypu kolejki wożącej glinę z wyrobisk do widocznej po lewej cegielni Osinki). Można tu dojść z przystanku także ul. Lipową i przecinką z linią energetyczną w jej przedłużeniu, przez młodniki porastające odosobnioną, wysoką wydmę- dalej należy obejść ogrodzone osiedle; łatwa orientacja, mniej zabudowy. Prosto, przez gęsto podszyty las, a przed wyraźnym zagłębieniem (przedwojenne wyrobiska) wąską ścieżką ukośnie w prawo, „tunelem” przez sośniny na piaszczysty szczyt Horowej Góry (1.5, nieco dębów, w prawo schodzi przecinka). W dotychczasowym kierunku grzbietem jeszcze 200 m (charakterystyczne skarłowaciałe, zasuszone sosenki), w przekopie ścieżką w lewo (w prawo 1.2 km nad Kruczka) i przez rów do poprzecznej wydmy z młodnikiem. Teraz w prawo między wydmą a torfowiskiem należącym do rezerwatu. Po przecięciu szosy fortowej nadal na wschód, wąską ścieżynką, trzymając się brzegu jeziorka. Po pewnym czasie trafiamy na szlak czerwony 15: w lewo do Strugi, w prawo do Zielonki.

M2- Z rez. Horowe Bagno przez Obserwatora do Marek (kontynuacja spaceru): za znakami w lewo, przez gęsty las z jeżynami, a następnie wzdłuż wysokiej wydmy. Po 500 m szlak skręca w prawo: należy podążyć w prawo i po chwili w ponownie w prawo, iść grzbietem wydmy. Po niecałych 500 m wydma gwałtownie zwraca się na wschód. Skręcamy stąd w lewo, przecinką do pobliskiej szosy, a przeciąwszy ją wychodzimy na skraj wysokiego urwiska ponad rekultywowanym wyrobiskiem cegielni (widoki). Niegdyś stała tu wieża triangulacyjna, stąd nazwa wydmy- Obserwator. Jeszcze 15 lat temu pod skarpą istniały niewielkie zbiorniki wodne, miejsce kąpieli. W lewo, brzegiem urwiska a potem przecinką do poprzecznej, wysypanej cegłami drogi. Dalej wąską ścieżką (zachowując kierunek) między suchym borkiem sosnowym a zarośniętym jeziorkiem ku brzozie o kilkunastu pniach obok niewielkich pagórków. Nadal na południe przez bór z czernicami w runie, po prawej zalesione wyrobisko. Wkrótce poprzeczna droga (w prawo), która jest leśnym przedłużeniem ul. Długiej.

M3- Z rez. Horowe Bagno do Zielonki przez Horową Górę (kontynuacja spaceru): szlakiem w prawo, okrążając w pięknym lesie jezioro (charakterystyczne poduchy mchów). Za linią energetyczną wspinamy się na grzbiet Horowej Góry. Nim w lewo, porzuciwszy szlak, aż do cegielni, a potem ul. Podleśną, Prostą, Lipową i przez park Dębinki do stacji w Zielonce. Ul. Wesołą można odbić do ul. Wolności, skąd blisko nad „glinianki”- obszar chronionego krajobrazu, kąpielisko, przyrodnicza ścieżka edukacyjna.

M4- Z Marek przez Horową Górę, jezioro Kruczek do rez. Horowe Bagno: według M1 do przekopu za szczytem Horowej Góry. W prawo, mijając niewielkie wrzosowisko, piaszczystą drogą do poprzecznej ul. Głównej w Zieleńcu. Prosto, przez młody las do parkingu nad Czarnym Stawem (Kruczkiem). Stąd w dalszym ciągu na pd. (za szlabanem), obrzeżem jeziora do podnóża otwartych piaszczysk (w prawo kilkadziesiąt metrów do pomnika rozstrzelanych mieszkańców Marek i Zielonki w 1944 r.). W lewo do szosy fortowej, a za nią przecinką po lewej stronie wydmy. Wkrótce połączenie ze szlakiem czerwonym 15 z Zielonki. Kilka metrów dalej szlak odchodzi w lewo- my idziemy prosto, ścieżynką do pięknej polany z torfowiskiem pojeziornym. Jeszcze kawałek ścieżyną, a potem szosą do cegielni, gdzie w lewo gruntową drogą. Za cegielnią w prawo- na grzbiet wału wydmowego, którym docieramy ponownie do szlaku czerwonego. W prawo do utwardzonej drogi (skręciwszy nań w lewo, dojdziemy do ul. Głównej; tuż za fortówką można odbić wzdłuż niej na szczyt Horowej Góry), następnie obrzeżem rezerwatu i jeziora. Trzymając się północnego brzegu jeziora wrócimy wariantem M1 do Marek (opis w kierunku odwrotnym!).

 

 

 

niedziela, 08 lutego 2009, tomek81277

Polecane wpisy