Blog > Komentarze do wpisu

Nazwy zaciszańskich ulic (2)

Antygona- jest bohaterką klasycznej tragedii Sofoklesa, która musi wybierać pomiędzy rozkazami króla a prawem boskim (za pogrzebanie brata została żywcem zamurowana). Don Kichot z La Manczy był błędnym hiszpańskim rycerzem, szukającym przygód, bohaterem powieści Cervantesa. Faust - to legendarny bohater literacki i operowy (Goethe, Mann, Liszt), który sprzedał duszę diabłu za odzyska­nie młodości.

Antygona- jest bohaterką klasycznej tragedii Sofoklesa, która musi wybierać pomiędzy rozkazami króla a prawem boskim (za pogrzebanie brata została żywcem zamurowana).

Don Kichot z La Manczy był błędnym hiszpańskim rycerzem, szukającym przygód, bohaterem powieści Cervantesa.

Faust - to legendarny bohater literacki i operowy (Goethe, Mann, Liszt), który sprzedał duszę diabłu za odzyska­nie młodości.

Gerwazy i Protazy- prawdopodobnie chodzi o klucznika i woźnego z Pana Tadeusza.

Guliwer był bohaterem angielskiej powieści Jonatana Swifta, podróżującym po świecie (np. do krainy Liliputów) i obnażającym ludzkie przywary. Na kanwie bajki powstały liczne filmy animowane.

Heloiza- średniowieczna zakonnica benedyktynka, kochanka wykładowcy uniwersyteckiego Abelarda (stali się pierwowzorem romantycznych kochanków).

Izolda Jasnowłosa- to partnerka Tristana (dlaczego ich ulice umieszczono daleko od siebie, skoro byli tragicznymi kochankami z popularnej średniowiecznej legendy- rycerz Tristan zakochał się w irlandzkiej księżniczce, którą wiózł dla swego króla).

Konrad Wallenrod - tragiczny bohater poematu Mickie­wicza, odrzucił spokojne życie na Litwie, aby zostać mistrzem krzyżackim i mszcząc rodaków, pchnąć Zakon ku klęsce.

Król Artur - jest legendarnym bohaterem średniowiecz­nej legendy, władcą Camelotu i Anglii, panem 12 rycerzy Okrągłego Stołu, wzorem szlachetnego władcy.

Odys, bohater Homerowskiej „Ody­sei", przyczynił się do zdobycia Troi, dzięki podstępowi z Koniem Trojańskim.

Penelopa (nie Cruz) to mityczna żona Odysa, króla Itaki, symbol wiernej żony, czekającej 11 lat na powrót męża.

Roland- średniowieczny rycerz, bohater pieśni, wzorzec oddanego, pobożnego sługi i patrioty. Oddał życie, broniąc wracającego z wy­prawy przeciw Maurom Karola Wielkiego (778 rok). Do legendy wszedł także jego miecz Durrendal

Safona była grecką poetką z wyspy Lesbos, na której żyła wyłącznie w otoczeniu dziewcząt.

Sowizdrzał to popularna w Niemczech postać folklorystyczno-literacka, bohater satyrycznych opowiastek i przekazów.

Teofil Piecyk to fikcyjny bohater felietonów Stefana Wiecheckiego Wiecha, piewcy starej Pragi i Targówka. Wars i Sawa to oczywiście legendarni założyciele Warszawy.

    Są na Zaciszu ulice o nazwach pochodzących od miejscowości, puszcz, gór. Miejscowości te przeważnie są mniej znane. I tak swobodnie wybierając: Wolbromska uczciła miasto Wolbrom pomiędzy Katowicami a Częstochową. Moszczenicka- Moszczenice w Piotrkowskim z XVIII wieku, z kościołem i parkiem. Czerwińska tyczy się wsi koło Wyszogrodu, położonej na malowniczej nadwiślańskiej skarpie. Czerwińsk słynie z romańskiego, XVI - wiecznego klasztoru Kanoników, kojarzy się też z połączeniem tu wojsk polsko - litewskich przed bitwą grunwaldzką. Tarnogórska pochodzi od Tarnowskich Gór, miasta w okręgu górnośląskim, znanego z rezerwatu górniczego, w którym obejrzeć można XVII wieczną kopalnię i sztolnię (a wszystko to z pokładu łodzi!). Miedzianogórska wiąże się z Miedzianą Górą, wsią pod Kielcami, dawną kopalnią, słynącą obecnie z toru wyścigów samochodowych. Kościerska czci Kościerzynę, piękną stolicę Kaszub. Nazwa ul. Knyszyńskiej odno­si się zarówno do puszczy nad Białystokiem, w której spotykamy na wolno­ści żubry, oraz od Knyszyna, miasteczka gdzie zmarł król Zygmunt August. Wieniecka upamiętnia podwłocławskie uzdrowisko Wieniec (wody mineral­ne, leczenie chorób ruchu i reumatycznych), Krośniewicka - Krośniewice, mieścinę za Kutnem, węzeł dróg krajowych (północ - południe). Wolińska i Uznamska - dwie polskie wyspy, na których wyrosło Świnoujście (na Woli­nie jest też park narodowy i kurort Międzyzdroje). Kościeliska - Dolinę Ko­ścieliską w Tatrach. Dwie uliczki na Zaciszu (!) wzbudzają chęć urlopu w pięknych górach Karkonoszach- Karkonoska i Karkonoszy. Błędowska przywodzić powinna na myśl naszą (choć raczej tylko z nazwy) pustynię, położoną pomiędzy Dąbrową Górniczą a Olkuszem. Potulicka - kojarzy się z Potulicami, miejscowością w bydgoskim, z pałacem. We wsi istniał hitlerowski obóz koncentracyjny. Rusiecka pochodzi od wsi Rusiec, w Polsce jest wiele Ruśców, największy w sieradzkim i w XIV w. był miastem. Rozwadowska prawdopodobnie wzięła się od dzielnicy Stalowej Woli- Rozwadowa, węzła kolejowego, Kraśnicka- od Kraśnika, miasta powiatowego na Lubelszczyźnie. Pszczyńska- wiąże się z Pszczyną, miasteczkiem pomiędzy Bielskiem a Katowicami, gdzie wznosi się piękny pałac książęcy, miesz­czący muzeum wnętrz pałacowych, oraz skansen. Płońska zaszczyca miasteczko powiatowe Płońsk przy trasie gdańskiej za Modlinem. Bukowiecka - pochodzi od Bukowca Pomorskiego (bydgoskie), w którym działał F. Ceynowa, badacz folkloru kaszubskiego. Może nazwa pochodzić także od Bukowca leżącego pomiędzy Legionowem a Jabłonną, z rezerwatem buka.  Łasińska odnosi się do Łasina, miasteczka na Pojezierzu Iławskim, Bogumińska od Bogumina nad Odrą w Czechach, tuż przy granicy z Polską, zajętego w 1939 roku wraz z Zaolziem. Żarnowiecka kojarzy się z wsią na Pomorzu, gdzie powstać miała polska elektrownia atomowa lub rośliną żarnowiec, kwitnącą na żółto, popularną dziś w ogródkach i rosnącą m.in. na koronie grodziska bródnowskiego.

      Ulica Krzesiwa biegnie na obrzeżach osiedla i działkowcy przy niej rezydujący nie raz pewnie znajdowali krzesiwo, kamień służący naszym przodkom do krzesania iskier. Dyngus to z kolei słowiański obrzęd,  polegający na wiosennym odwiedzaniu znajomych, połączony z poczęstunkiem (z czasem „zlał się” ze śmigusem i przeniósł na lany poniedziałek). Czarna Droga to nazwa drogi wysypanej ciemnym leszem, z czasów, gdy prowadziła po nasypie pośród rozlewisk ze stacji wąskotorówki do folwarku Jórskich. Częściowo jej bieg przejęła ulica Blokowa, rzekomo nazwana tak po założeniu przez Piłsudskiego partii- bloku BBWR. Regatowa wywodzi nazwę od regat wioślarskich, czyli zawodów toczonych na wodzie przez kajakarzy i żeglarzy. Krynolina była szeroką, falbaniastą suknią, rozpiętą na obręczach niczym klosz, obowiązkową dla XIX-w. dam.

    Mrozowska, Chojnowska, Leśniewska, Gilarska, Drapińska- upamiętniają one jakoby pierwszych jej mieszkań­ców (Tadeusza Gilarskiego, Mrozowicza, Chojnowicza...), podobnie Samarytanka. Uranowa- wcześniej Skłodowska- pochodzi od pierwiastka uran, jako że ktoś błędnie powiązał ulicę z imieniem słynnej noblistki. Na tej samej zasadzie Gibraltarska kontynuuje lokalną tradycję, gdyż wcześniej nazywała się Gen. Sikorskiego. A Generał jak wia­domo zginął w katastrofie lotniczej w cieśninie Gibraltarskiej (przylądek Gibraltarski w płd. Hiszpanii. Gabal-Al-Tarik- (góra Tarika) pochodzi od dowódcy Arabów, który w 711 roku podbił Hiszpanię. Kaśka Kariatyda była bohaterką powieści Gabrieli Zapolskiej- tak przed wojną nazywała się ta uliczka. Lewinowska i Lewicpolska są śladami istnienia w tej okolicy fortów i folwar­ków (Lewinów - na działkach, Lewicpol- na północ od dzisiejszej jednostki wojskowej). Podobnie Ogrodnicza w omowny sposób upamiętnia ogrodnika Jórskiego, p. Florczaka, który tam mieszkał i wielu Zaciszanom pomagał załatwić formalności związane z kupnem działki. W pobliżu znajduje się uliczka poświęcona chyba najpopularniejszemu kwiatkowi uprawianemu w szklarniach ogrodników- Bratkowi, niedaleko biegną Tymiankowa (od zioła), Roślinna...

Nie udało mi się wyjaśnić pochodzenia nazwy ulic Tużyckiej (nie od trawy, bo tą pisze się przez rz), Amelińskiej (od niczym nie wyróżniających się miejscowości czy nazwiska?), Rzewińskiej (może od gminy Rzewnie nad Narwią za Pułtuskiem, Rzewina za Płońskiem, raczej nie od rzewienia- czyli rabarbaru). 

      Patrz też: http://warszawazacisze.blox.pl/2007/07/DZIWNE-ulice.html i http://warszawazacisze.blox.pl/2007/11/ZACISZANSKIMI-ULICAMI-PODROZ-W-CZASIE.html

piątek, 25 stycznia 2008, gajowy771

Polecane wpisy

  • Czy Zacisze wstydzi się flagi narodowej?

    Święto Niepodległości (11 Listopada 2016) na Zaciszu. Barwy narodowe pojawiły się na nielicznych domach. Niektórzy wywiesili nawet dwie- coś na wzór lampki zapa

  • Czy Zacisze wstydzi się flagi narodowej?

    Święto Niepodległości (11 Listopada 2016) na Zaciszu. Barwy narodowe pojawiły się na nielicznych domach. Niektórzy wywiesili nawet dwie- coś na wzór lampki zapa

  • Złoty wiek zaciszańskiego handlu

    Czy pamiętasz ten boom sklepów na Zaciszu na początku lat 90. XX w.? Zakupy robiono wtedy prawie codziennie- w większych sklepikach można było nabyć świeże i z